მოულოდნელი კორიდორი….

წლების წინ ცისფრად შეღებილი კედლები… შავი, ან გაშავებული, გაცილებით ძველი, ვიდრე ამ კედლების საღებავი, სავარაუდოდ გასულ საუკუნეში, ჯერ კიდევ კომუნისტების დროს დაგებული, მეტწილად ამოცვენილი პარკეტი… ფორმა დაკარგულ ჩარჩოებში ჩამოკიდული კარები… ფანჯრები, რომლებიც პაპანაქება სიცხეში ნიავის შემოსვლის იმედადაა ღია…  კორიდორები ჩაბნელებული… ვერ ვხვდები ეს სიბნელე განწყობისაა, თუ მართლა ვერ ერევა აგვისტოს მზე სევდით დამძიმებულ კედლებს…

 

article-2567264-1BCFD51800000578-293_964x641

კორიდორი სავსეა ხალხით. ვისაც გაუმართლა აქა-იქ მდგარ შალითაგადატყავებულ სკამზე ზის… აჩრდილივით გაცრეცილი შუახნის ქალი, რომელსაც თხელი თავსაფრიდან ახლად ამოსული ჭაღარები მუჩანს, ფურცლებით ხელში კედელ-კედელ მოფარფატებს…

კორიდორში შესასვლელთან უნიფორმიანი დაცვა გვაჩერებს და საშვებს გვთხოვს. უკვე მრავალგზსის სხვადასხვა რიგში რომ არ ვიყოთ ნადგომი ამ დილას (ზოგში შეცდომით და ზოგშიც სრულიად უაზროდ), მანამდე რამოდენიმე საავადმყოფოში წინ და უკან რომ არ ვიყოთ გაგზავნილი და დაბრუნებული, საშვის მოთხოვნა არ გამაღიზიანებდა. . .

რა შეიძლება იყოს ადამიანის ცხოვრებაში მაზე უფრო ემოციური, დამთრგუნველი, მძიმე და მნიშვნელოვანი, ვიდრე ვიზიტი ონკოლოგთან. როდის, თუ არა ახლა გჭირდება მშვიდი, მყუდრო და თბილი გარემო, სადაც შენს ჯანმრთელობაზე დაგელაპარაკებიან. ვინ, თუ არა კარგი ექიმი გჭირდება, რომელიც პროფესიონალური ცივი გონებით (ოღონდაც არა ცივსისხლიანი მიდგომით),  თანაგრძნობით (და არა შეცოდებით), კარგად გათვლილ-დავარცხნილი (ადამიანისათვის გასაგები ენით) დაგელაპარაკება.

ზემორეაღწერილი კორიდორის გავლით მოვადექით ერთ ცუცქნა ოთახს, რომელიც კარით ეზოში გადის და დროდადრო მოსაწევად ეზოში გასული თეთრხალათიანი ადამიანები შემოდიან. ოთახში ორი ექიმი ზის და პარალელურ რეჟიმში ღებულობს პაციენტებს… ორივეს მაგიდაზე აწყვია უამრავი ანკეტა… გული შემეკუმშა… რამდენი ადამიანის სიკვდილ-სიცოცხლის ამბავია ამ მონჯღრეულ მაგიდაზე…

_ ექიმო, ჩვენ გუშინაც ვიყავით თქვენთან…

_ დიახ….

_ მოვიტანე დასკვნა… აქ წერია მესამე სტადიის სიმსივნე… და წერია ქიმიის კურსი…

_ დიახ…

_ ეს იმას ნიშნავს, რომ ჩემი სიმსივნე დადასტურდა? ანუ მესამე სტადიაა? და თქვენ ქიმია დამინიშნეთ?

_ გენაცვალე, ყველა წამალი ქიმიაა…

_ დიახ, მესმის… ( დაბნეული იყურება)…

_ ეხლა უყურე… (მას შემდეგ რაც სხვადასხვა ანკეტებში რაღაცეების წერას და კითხვას, ფურცვლასა და კოლეგა ექიმთან სხვა პაციენტების შესახებ უკმაყოფილო ლაპარაკს მორჩა) თქვენ აქ გიწერიათ რომ ალერგიული ყოფილხართ… ამიტომ უნდა წახვიდეთ ალერგოლოგთან და მომიტანოთ მისი დასკვნა…

_ დიახ…

_ წადით ნებისმიერ საავადმყოფოში და მომიტანეთ ალერგოლოგის დასკვნა. როგორც კი დასკვნა მექნება ხელში, მაშინვე ვიწყებ გადასხმებს…

_ ქიმია გადასხმას ნიშნავს? …

…. პასუხი საჭიროდ არც კი ჩათვალა ქალბატონმა ექიმმა და ერთმანეთზე უფრო დამფრთხალი და დაბნეულები გამოგვიშვა დავალების შესასრულებლად.

ამის მერე კიდევ ძალიან ბევრჯერ გვიარეთ ეს ბნელი კორიდორი, კიდევ ბევრჯერ ვიდექით რიგში ხან საშვისათვის, ხან ანკეტისათვის, ხან იმისათვის რომ მიმხვდარიყო, რომ ამ რიგში დგომა სულაც არ ყოფილა საჭირო, ხან ალერგოლოგთან, ხან ნევროლოგთან, ხან სალაროსთან, ხან ….  ყველა რიგის ბოლოს გვხვდებოდა გაბრაზებული, გაღიზიანებული და ცხოვრებისაგან შეწუხებული ადამიანები, რომლებიც თვლიან, რომ პაციენტები მიზანმიმართულად უწამლავენ მათ ცხოვრებას….  ამ მარათონის დროს აღმოვაჩინეთ, რომ ამ ცხოვრებაში ყველა ვერ იქნება პაციენტი… იმისათვის რომ იყო პაციენტი უნდა აკმაყოფილებდე კონკრეტულ კრიტერიუმებს: სულ ცოტა, უნდა ფლობდე ლათინურს და ინგლისურს… უნდა გქონდეს საკმარისი შემოსავალი და ყოჩაღი და მანქანიანი ოჯახის წევრები (ერთი ან მეტი)… უნდა შეგეძლოს თვითონ მიიღო გადაწყვეტილებები, უნდა მართო საკუთარი მკურნალობის პროცესი, უნდა მიხვდე რა აქვს გუნებაში შენს მკურნალ ექიმს…..

რომ ვთქვა, ამ რეალობას მოულოდნელები შევხვდით-თქო, არ იქნება მართებული… ჯერ ერთი ის, რომ ონკოლოგიური პაციენტობისათვის არავინ ემზადება… და მეორე, თუკი რაიმე მომზადებაზეა ლაპარაკი, ჩვენს ოჯახს „სერიოზული მოსამზადებელი“ პერიოდი აქვს გამოვლილი… 14 წლის იყო მამა, როდესაც მამა მოუკვდა, მერე 53 წლის ასაკის დედა (მაშინ დიდი გვეგონა), მერე 28 წლის ასაკის და, 30 წლის დეიდაშვილი, მერე ძმა, მერე ძმისცოლი…. და ყველა ამ ადამიანებს სიმსივნის დიაგნოზი ჰქონდა… და ყველა ამ ადამიანის სიცოცხლისათვის სამკვდრო-სასიცოცხლო ბრძოლაში იყო მამა ჩართული… ერთის მხრივ ხომ ავადმყოფს რომ უმალავდნენ დიაგნოზს და უამრავ ზღაპარს უყვებოდნენ. მეორეს მხრივ ხან ტრადიციულსა და ხანაც არატრადიციული მეთოდებით ცდილობდნენ უკურნებლის დამარცხებას… ზოგს მოსკოვში გაუკეთეს ოპერაცია; ზოგს თბილისში ქიმია; ხან კიბორჩხალებს იჭერდნენ 30 დეკემბერს, ხან ახლადდაბადებული ბოცვერების სისხლს ასმევდნენ ავადმყოფს (არ აგიწერთ ამ სისხლის ჭიქამდე მისვლის პროცესს, თქვენთვის მომინდია)…

მეგონა ეს შამანურ-მაიმუნური ეტაპი ისტორიას ჩაბარდაო… მეგონა, როგორც მედიკამენტები და ასევე სამედიცინო ეთიკაც შეიცვალა ამ წლების მანძილზე. მეგონა, როგორც აღარავინ უყვება შვილებს წეროებისა და კომბოსტოების ამბავს, ასევე ონკოლოგიურის პაციენტებსაც აღარავინ უმალავს დიაგნოზს. მაგრამ როგორც ბავშვებს არავინ უხსნის რეპროდუქციულ საიდუმლოებებს პორნო ფილმებით, ასევე წარმოუდგენელია ასე დაუდევრად დააყენო ადამიანი ასეთ რეალობის წინაშე. მეგონა ექიმებიცა და პაციენტებიც სიცოცხლისათვის ბრძოლის პროცესში ადამიანობის დაკარგვის გარეშე ერთვებიან… მაგრამ შევცდი…

მუცლის ტკივილებით მისული ადამიანი ისე ატარეს ექიმიდან ექიმამდე, საავადმყოფოდან საავადმყოფომდე, რომ არავინ აუხსნა რის ანალიზს უკეთებდნენ და რისი ეჭვები უჩნდებოდათ, თუ უქრებოდათ… ხან ბიუროკრატულ და ხანაც სამედიცინო ლაბირინთებში სიარულით თავბრუდახვეულებმა ერთ საღამოსაც ეს დაუჯერებელი დიაგნოზი თავად ამოიკითხეს ფურცლებიდან, რომელსაც აქეთ-იქით დაატარებდნენ.

ეს ყველაფერი ნორმა მეგონებოდა, რომ არა ერთი საბედისწერო გამონაკლისი. მას შემდეგ, რაც ერთ „მშვენიერ“ დღეს მივლინებიდან დაბრუნებულს დედამ დამახვედრა სრულიად წარმოუდგენელი სამედიცინო დასკვნა და უამრავი პასუხგაუცემელი კითხვა, მივადექით ერთ ნაცნობ ონკოლოგს ( ნაცნობი გჭირდება იმისთვისაც კი, რომ გაიგო სად და როგორ ხარ). მაშინ გავიგეთ, თუ რას ნიშნავს ექიმმა აგიხსნას შენი ჯანმრთელობის მდგომარეობა ლათინური სიტყვებისა და ყოველგვარი ვაი-ვიშისაგან  დაცლილი ქართულით, მოკლე წინადადებებითა და პოზიტივზე მოწყობილი ფრაზებით. მაშინ მივხვდი, რომ შეიძლება ექიმმა სიტყვითაც გიმკურნალოს… მაშინ მივხვდი, რომ არაფერი დაგვიშავებია ჯანდაცვის სისტემის წინაშე…. მაშინ მივხვდი, რომ პაციენტობა არაა დანაშაული…

მაგრამ ეს გამონაკლისი გამონაკლისად დარჩა. ჩვენ ისევ დავდივართ იმავე საავადმყოფოში, იმავე ფურცლებით, იმავე საშვებით, იმავე რიგებში… ამ გზას უკვე მერამდენედ გავდივართ ამ ორი თვის მანძილზე და ყოველ ჯერზე ახალი ძალით მაწვება კითხვები. ოღონდაც ეს კითხვები არ უკავშირდება არც სიცოცხლეს, არც ღვთიურ სამართლიანობას, არც განგებას, არც სიყვარულსა თუ იმედს… ეს კითხვები უკავშირდება არც მერი, არც ნაკლები დანგრეულ კედლებსა და დანგრეულ სისტემას… სისტემის დანგრევის რიტორიკა ძალიან პოპულარულია ჩვენში… დასანგრევი უნდა დაინგრეს, მაგრამ თუ ახალი არ ააშენე, მერე ნანგრევები იქცევა კანონად…

მე ვინ ვარ, რომ სისტემა წამოვიკიდო… მე ერთი ადამიანი ვარ… მხოლობითი… ერთი დედით… ერთი სიცოცხლით… ერთ პროფესიით… ერთი იმედით….  მაგრამ მე ხომ მარტო არ ვარ… მარტო დედაჩემი არ გადის იმ სევდისაგან დაბნელებულ კორიდორს კვირაში რამდენჯერმე, მარტო მამაჩემი არ დგას იმ უაზრო რიგებში, მარტო მე არ მიმძიმდება პასუხისმგებლობის გრძნობა, როცა არ ვცვლი მკურნალ ექიმს, იმიტომ რომ არ მაქვს იმედი, სხვა უკეთესად მოგვისმენს; მარტო ჩვენ არ გვეპარება ეჭვი სადაზღვეოს კეთილსინდისიერებაში, რომ წამლების შესყიდვისას ყველაზე დაბალხარისხიანსა და ყველაზე საცდელს არ არჩევს… მარტო ჩვენ არ ვართ ერთიმეორეს გამხნევების იმედად…

ჩვენ ამას მოვერევით, ყოფას ვუტირებთ ამ დამპალ ავადმყოფობას, იმიტომ რომ არ გვიკეკლუცია მასთან და პირდაპირ ჩავხედეთ თვალებში… არც ენის მოჩლექვით გვილაპარაკია არც ერთ ეტაპზე. თავს შევიკავებდი პიეტიზმისა და ზედმეტი პათეტიურობისაგან, მაგრამ მაინც მინდა ვთქვა, რომ რა კარგია, ჩვენი იმედი სხვა რამეზე რომ ჰკიდია…  

თან ვიცით, რომ არსებობს რაღაც კანონზომიერება და არაფერი ხდება შემთხვევით ჩვენს თავს… 

იქნება უნდა მე შემხებოდა, რომ მივმხვდარიყავი რას ფიქრობს, რა სტკივა და რისი ეშინია ქიმიის რიგში ანკეტებით ხელში მდგომ შუახნის ქალს, რომელსაც თხელი თავსაფრის ქვევიდან ახლად წამოსული ჭაღარა მოუჩანს…

იქნებ მე უნდა გამევლო ის კორიდორი და მივმხვდარიყავი, რომ სოციალური სამართლიანობის აღდგენა სწორედ აქ, ამ საღებავჩამოყრილი კედლებიდან უნდა დაიწყოს …

 

 

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s